بازی‌های ویدئویی اکنون محبوب‌تر از هر زمان دیگری هستند. آن‌ها بخش مهمی از اخبار روزانه را به خود اختصاص داده‌اند. تنور شبکه‌های اجتماعی را گرم نگه داشته‌اند و از همه مهم‌تر برای ساعت‌های متمادی مارا سرگرم کرده‌اند. بازی‌های ویدئویی نه تنها امروزه بیشتر به چشم می‌آیند، بلکه از گستردگی فراوانی نیز برخوردار هستند

ما در اگزوگیم قصد داریم شما را با دریای بی‌کران سبک‌ها و زیرسبک‌های بازی‌های ویدئویی آشنا کنیم. لطفا با ما همراه باشید. ما در قسمت‌های قبلی شما رو با سبک‌های اصلی و زیرسبک‌های شبیه‌سازی (Simulation) آشنا کردیم، در این مقاله شما را با دیگر زیرسبک‌ها آشنا خواهیم کرد.

نگاهی بر زیرسبک‌های استراتژی (Strategy)

سبک استراتژی شامل بازی‌هایی می‌شود که تمرکز اصلی گیم‌پلی آن‌ها بر تفکر دقیق و محتاطانه متمرکز است. در این دسته از بازی‌ها شما معمولا هدایت یک واحد نیرو یا قسمت زیادی از محیط بازی را در اختیار دارید و باید با تدابیر ویژه و بسته به هدف بازی نیروهای خود را به سمت پیشرفت یا پیروزی سوق دهید.

زیرسبک 4X game

اسم عجیب این زیرسبک بر 4 رُکن اساسی دلالت دارد: eXplore, eXpand, eXploit و eXterminate که 4 ایکس را تشکیل می‌دهد. به عبارت دقیق‌تر این بازی‌ها بر 4 اصل اکتشاف، گسترش دادن، استخراج و منهدم کردن تمرکز دارند. گیم‌پلی این عناوين می‌تواند نوبتی (Turn Based) یا هم‌زمان (Real Time) باشد. شاید بهترین نمونه برای این‌گونه بازی‌ها، مجموعه Sid Meier's Civilization باشد. این‌گونه بازی‌ها معمولا برهه‌ی زمانی گسترده‌ای را مشتمل می‌شوند که چندین دهه را در بازی پوشش می‌دهند. معمولا این‌گونه بازی‌ها یک پیش‌زمینه تاریخی را در خود جای می‌دهند، مثلا سرگذشت یک سلسله یا یک خاندان را به بازیکن می‌سپارند.

زیرسبک توپخانه‌ای (Artillery game)

این دسته از بازی‌ها معمولا عناوینی 2 یا 3 نفره هستند و مبارزات نوبتی را شامل می‌شوند که در آن بازیکن به وسیله تانک یا وسایل مشابه با یکدیگر نبرد می‌کنند. این بازی‌ها از جمله نخستین عناوینی بودند که از کامپیوتر و هوش مصنوعی در گیم‌پلی خود استفاده کردند و پیش‌تر کاربرد نظامی و آموزشی داشتند، برای مسائلی همچون شبیه‌سازی و پیش‌بینی حرکت و برخورد موشک‌ها. این‌گونه بازی‌ها را معمولا تاکتیکی نوبتی می‌نامند، هر چند در زمره‌ی عناوین تیراندازی هم هستند. برای نمونه می‌توان به بازی‌های Pocket Tanks, Hogs of War, Scorched 3D و مجموعه‌ی Worms اشاره کرد.

زیرسبک مبارز خودکار (Auto battler)

این زیرسبک عجیب و نوظهور دارای عناصر شطرنج مانند است که شما تعدادی شخصیت را در یک زمین مبارزه شطرنجی جای‌گذاری می‌کنید و به صورت خودکار خودشان در برابر تیم حریف مبارزه می‌کنند بدون هیچ کار اضافه‌ای. این زیرسبک به وسیله Dota Auto Chess در سال 2019 خلق و محبوب شد. پس از محبوبیت این زیرسبک جدید دیگر بازی‌ها نیز از آن الگوبرداری کردند، عناوينی چون: Teamfight Tactics، Dota Underlords و Hearthstone Battlegrounds.

زیرسبک زمین مبارزه‌ی آنلاین چندنفره که به اختصار MOBA خوانده می‌شود

این زیرسبک پرطرف‌دار خود زيرمجموعه‌ی عناوين استراتژی هم‌زمان است. در این گونه بازی‌ها بازیکنان با هدایت تیم خود به نبرد با تیم‌های حریف خواهند رفت. این بازی‌ها را معمولا مخلوطی از استراتژی هم‌زمان، نقش‌آفرینی و بازی‌های اکشن (حادثه‌ای) می‌دانند که البته بازیکن معمولا در این بازی‌ها ساخت‌وساز و کارهای از این قبیل انجام نمی‌دهد. بازی‌های MOBA در سال 2010 به شهرت و محبوبیت جهانی رسیدند. از عناوین شاخص این زیرسبک می‌توان به League of Legends و Dota 2 اشاره کرد که کماکان از بازیکنان بی‌شماری برخوردارند.

زیرسبک استراتژی هم‌زمان (RTS)

بازی‌های استراتژی هم‌زمان به عناوينی می‌گویند که گیم‌پلی آن‌ها همیشه در جریان باشد و مبارزات آن به صورت هم‌زمان اتفاق بیفتد. این زیرسبک به عنوان زیرسبک غالب استراتژی به شمار می‌رود و هرجا از لفظ استراتژی استفاده کنند منظورشان همین بازی‌های استراتژی هم‌زمان است. از بازی‌های شاخص این دسته می‌توان به Starcraft، Dawn of War، Command and Conquer و مجموعه‌ بازی‌های وارکرافت و Age of Empire ، اشاره کرد.

زیرسبک دفاع از قلعه (Tower defense)

در این دسته از بازی‌ها ‌شما باید با قرار دادن موانع و سلاح در مسیر حرکت دشمنان، از قلعه و پایگاه خود دفاع کنید. شما برای ارتقاء تجهیزات به امتیاز نیاز دارید که با کشتن یا از بین بردن دشمنان به دست می‌آید.

زیرسبک استراتژی نوبتی (TBS)

لفظ استراتژی نوبتی برای تمایز دادن این بازی‌ها با عناوین استراتژی هم‌زمان خلق شده است. در این بازی‌ها برخلافِ استراتژی هم‌زمان، مبارزات به صورت نوبتی در جریان می‌باشند و شما قبل از انتخاب حرکت چندین گزینه در پیش دارید که می‌توانید از بین آن‌ها انتخاب کنید. از معروف‌ترین بازی‌های این دسته می‌توان به Heroes of Might and Magic، Making History و Master of Orion اشاره کرد.

زیرسبک تاکتیکی هم‌زمان (RTT)

این دسته به‌گونه‌ای زیر مجموعه استراتژی هم‌زمان است با این تفاوت که شامل عناصری چون مدیریت منابع، ساخت و ساز و استخراج منابع نمی‌باشند و بیشتر بر تاکتیک‌های نظامی و حقیقی تمرکز دارند. در این بازی‌ها شما یک‌سری نیرو و تجهیزات دارید که باید آن‌ها را با تاکتیک‌های متفاوت هدایت کنید و با دشمنان مبارزه کنید. نمونه بارز و قابل لمس این بازی‌ها Warhammer: Dark Omen، World In Conflict و Close Combat هستند.

زیرسبک تاکتیکی نوبتی (TBT)

دقیقا همانند استراتژی نوبتی، با این تفاوت که این بار به تاکتیک‌های شما به صورت نوبتی اعمال می‌شود. نمونه بارز این عناوین که از محبوبیت بالایی نیز برخوردار است، مجموعه بازی‌های X-COM و بازی جدیدا عرضه شده‌ی Gears Tactics می‌باشد. همچنين می‌توان عناصر این بازی‌ها را در عناوین نقش‌آفرینی تاکتیکی چون: مجموعه Fire Emblem وFinal Fantasy Tactics نیز مشاهده کرد.

زیرسبک میدان نبرد (Wargame)

در این بازی‌ها شما هدایت یک میدان نبرد شبیه‌سازی شده را بر عهده خواهید داشت که بسیار مبتنی بر عناصر حقیقی و واقعی است. این گونه بازی‌ها تمرکز ویژه‌ای بر استراتژی‌ها و تاکتیک‌های نظامی دارند. بهترین نمونه این بازی‌ها مجموعه بازی RUSE است.

زیرسبک بازی‌های نظامی بزرگ (Grand strategy wargame)

این بازی‌ها نوع گسترده‌تر از زیر سبک میدان نبرد (wargame) است. با این تفاوت که مقیاس خیلی بزرگی دارند و شما به جای هدایت یک جوخه یا ارتش، هدایت نیروی نظامی یک کشور و امپراطوری را خواهید داشت. بهترین نمونه برای این‌گونه بازی‌ها، مجموعه‌ی به شدت محبوب و پر طرفدار Total War است که از امپراطوری‌های گذشته تا معاصر را در بر می‌گیرد و شامل نسخه‌های فراوان و متعددی می‌شود.

این‌ها همه زیرسبک‌های مهم در سبک استراتژی بودند. در آینده به ژانرها و زیرسبک‌های بیشتری خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید...

برای درک بهتر انواع ژانرها و سبک‌های فرعی هر ژانر پیشنهاد می‌کنیم مطالب زیر را از دست ندهید:

نگاهی بر ژانرهای بازی‌های ویدئویی (قسمت اول)

نگاهی بر ژانرهای بازی‌های ویدئویی (قسمت دوم)

نگاهی بر سبک‌ها و زیرسبک‌های بازی‌های ویدئویی (قسمت سوم)

نگاهی بر سبک‌ها و زیرسبک‌های بازی‌های ویدئویی (قسمت چهارم)

نگاهی به سبک‌ها و زیرسبک‌ها در بازی‌های ویدئویی - شبیه سازی

معرفی ژانرهای دنیای گیم: شوتر اول شخص

معرفی ژانرهای دنیای گیم: استراتژیک - MOBA

معرفی ژانرهای دنیای گیم: استراتژیک - RTS